X
تبلیغات

ابزار رایگان وبلاگ

تحقیق و مقاله و پروژه

تحقیق و مقاله و پروژه
وبلاگ دانشجویان دانشگاه آزاد Research_Paper_Projects
نوشته شده در تاريخ یکشنبه پنجم دی 1389 توسط فرشاد قادری

چكيده

1_در دهه‌هاي گذشته، كشورهاي گوناگوني به حذف صفرها و تغيير واحد پولي خود اقدام كرده‌اند، و ركورددار اين تغييرات، كشور برزيل است

2_ حذف صفر از پول ملي، معمولا با دو هدف صورت مي‌گيرد

3_برسی حذف صفر های پولی در چندین کشور

4_ حذف صفر های پولی باعث...

مانع نفوذ ارزهای خارجی در اقتصاد كشور،

افزایش سرمایه گذاری های خارجی،

كاهش شديد صادرات،

مقدمه:

حذف صفر واحد پولي كشورها، نخستين بار در پرو، و پس ازآن نیز درآلمان بعد از جنگ جهاني دوم رخ داد.

اين كشور زير فشار اقتصادي ناشي از جنگ جهاني دوم و خسارت‌هاي بر جاي مانده از آن، تورمي شديد را تجربه مي‌كرد كه سياستگذاران اقتصادي آلمان را وادار به حذف صفرها از مارك كرد.

تجزیه و تحلیل نتایج حذف صفر پول ملی

حذف صفر از پول ملي، راهكاري براي گريز از تورم لجام‌گسيخته

در دهه‌هاي گذشته، كشورهاي گوناگوني به حذف صفرها و تغيير واحد پولي خود اقدام كرده‌اند، و ركورددار اين تغييرات، كشور برزيل است، به گونه‌اي كه تاكنون اين كشور در شش مرحله، هجده صفر از جلوي واحد پولي خود حذف كرد و هشت بار نيز واحد پولي را تغییر داد.


دكتر ماجدي در اين‌باره مي‌گويد: حذف صفر از پول ملي، معمولا با دو هدف صورت مي‌گيرد؛ما به هدف نخست یعنی عمليات حسابداري اشاره ای میکنیم

 وقتي ارزش و قدرت خريد پول ملي كاهش پيدا مي‌كند و نسبت برابري آن در مقايسه با ديگر اسعار(معاوضه ، مبادله )به شدت پايين مي‌آيد، به ناچار تعدادي صفر حذف مي‌شود. حذف صفر به اين شكل به معناي گرفتن تصميم در حوزه‌هاي ديگر مثبت بوده و تنها براي ساده شدن امور محاسباتي، تعدادي صفر از پول ملي حذف مي‌شود.
در چند هفته گذشته، بحث حذف سه يا چهار صفر از ريال نيز مطرح شد و مقامات بانكي و اقتصادي نيز در اين مدت به اين تغيير متمايل شده‌اند كه از آن جمله مي‌توان به سخنان وزير اقتصاد و دارايي و رئيس بانك مركزي اشاره كرد.

به گزارش «شهروند امروز»، ايران پس از زيمبابوه بحران‌زده با تورم يازده ميليون و 250 هزار دلاری و فقيرترين كشور آسياست؛ برمه با تورم 40 درصدي از حيث تورمي در رده سوم جهان قرار دارد.
اين در حالي است كه در بين ده كشوري كه ركورددار تورم بوده‌اند، ايران پس از پاكستان و مصر با 340 ميليارد دلار، بيشترين توليد ناخالص ملي را داشته است.

با اين حال، حسيني، سومين سكاندار وزارت امور اقتصاد و دارايي در دولت نهم با اشاره به اين‌كه هنوز در كارگروه اقتصادي، حذف صفرها قطعيت پيدا نكرده گفت: در شرايطي كه تورم بالا مي‌رود، چاره‌اي جز انتشار ارقام درشت‌تر براي سهل‌الوصول كردن روابط مالي مردم وجود ندارد؛ مضاف بر اين‌كه اگر قرار باشد سكه ضرب‌شده با ارقام پايين تر صورت بگيرد، هزينه ضرب براي دولت بالاتر مي‌رود، زيرا ارزش فلز مصرف‌شده در ضرب سكه از خود آن در بسياري از مواقع بيشتر شده است. به همين دليل، گزارش شده كه عده‌اي سكه موجود را به دليل ارزش بالاتر فلز به كار رفته، جمع‌آوري و آب مي‌كنند؛ بنابراين، دولت بايد تدبيري بينديشد تا در كنار تسهيل روابط مبادله مالي، امكان اين سوءاستفاده را به كمترين حد ممكن برساند.

 

حذف صفر پول ملي و اقتصاددان آمريكايي

يك كارشناس اقتصادي آمريكا طي مقاله اي تحليلي در مورد حذف صفرها از پول ملي توصيه كرد و گفت:قبل از اين اقدام افكار عمومي باید آماده شود و به مردم براي تطبيق با شرايط و پول جديد فرصت داده شود.

يك اقتصاددان امريكايي به نام دو جونز طي مقاله اي به بررسي موضوع حذف صفرها با تكيه بر كشور غنا پرداخته است.

غنا يكي از كشورهاي در حال توسعه در قاره آفريقا است كه به دليل كاهش شديد ارزش پول ملي خود در طي سال هاي اخير موضوع حذف صفرها در سطح محافل سياسي و علمي اين كشور به بحث گذاشته شده است. در عين حال تا كنون اقدامي در اين جهت انجام نشده است.


* اجراي طرح حذف صفرها در چه زمان، به چه علت و با چه روش؟
به گفته وي هر گونه تصميم نادرست مي تواند آثار منفي زيادي را بر اقتصاد غنا پس از حذف صفرها داشته باشد . حذف صفر از پول ملي مي تواند فشارهاي زيادي را بر اقتصاد ملي وارد كند.به همين دليل است كه برخي از كارشناسان از حذف صفرها به عنوان اسب تروژان يادآوري مي كنند.
وي افزود: پيش از اقدام براي حذف صفر از پول ملي بايد كليه شرايط اقتصادي يك كشور بررسي شود و به اين سوال پاسخ داده شود كه چرا برخي كشورها اقدام به حذف صفر مي كنند ولي برخي كشورها دست به اين اقدام نمي زنند. به عنوان مثال ، چرا كره جنوبي، برزيل و آرژانتين پيش از اين صفر را از پول ملي خود حذف كرده اند. بنابراين حذف صفرها به خودي خود ، اقدام بدي نيست ولي مساله اين است كه اين اقدام چه زماني و به چه علت و به چه روشي در اقتصاد يك كشور اجرا مي شود ؟


* قبل از حذف صفرها افكار عمومي آماده شود
كره جنوبي از سال 2004 تا 2007 د ر خصوص آثار و تبعات اقتصادي حذف صفرها از پول ملي خود تحقيق و بررسي كرد. ژاپن نيز در سال 2002 ميلادي تصميم به حذف صفر از ين گرفت ولي كويزومي نخست وزير وقت اين كشور با اين مساله مخالفت كرد. كره جنوبي جولاي 2007 را براي جايگزيني پول ملي جديد به جاي پول قديمي انتخاب كرد و اين در حالي بود كه اين اقدام با پشتوانه سه سال تحقيقات دقيق اقتصادي همراه بود. دولت كره پيش از آنكه اقدام به طرح موضوع در پارلمان اين كشور نمايد ، افكار عمومي مردم را طي سال دسامبر 2006 نسبت به اين موضوع و تبعات آن، آگاه ساخت.

در واقع دولت ها بايد پيش از اقدام براي حذف صفر از پول ملي ، مردم را نسبت به اين موضوع و آثار مختلف اقتصادي آن به خوبي آگاه و مطلع نمايند . بي اعتمادي و نااطميناني مردم نسبت به حذف صفر از پول ملي مي تواند آثار مخربي بر اقتصاد هر كشوري داشته باشد . مردم بايد به خوبي نسبت به اقدامات اقتصادي دولت مطلع باشند .


* نقش مهم رسانه ها در آماده كردن زمينه براي حذف صفرها
دولتها بايد براي موفقيت در اجراي اين برنامه ، عملكردي كاملا شفاف داشته باشند و بانك مركزي نيز بايد به سوي استقلال كامل از دولت حركت كند.

نكته قابل ذكر ديگر نقش مهم رسانه ها در آگاهي دادن به مردم و آماده كردن زمينه لازم براي حذف صفر از پول ملي است . دولت به تنهايي قادر به آماده كردن بستر لازم براي حذف صفر نيست و در اين بين نبايد از نقش كليدي رسانه ها در افزايش آگاهي مردم نسبت به اين موضوع غافل شد.

* حذف تورم تنها يك نتيجه حذف صفرها
بر اساس اين گزارش مقامهاي بانك مركزي غنا بايد به اين نكته توجه داشته باشند كه سياست حذف صفر از پول ملي به تنهايي با هدف افزايش يا ارزش پول ملي نيست . اكثر اقدامات انجام شده در جهان براي حذف صفر از پول ملي، با اهداف فني و كارشناسي بوده است. غنا طي سال 1965 ميلادي واحد پول ملي خود را به سدي و پسوا تغيير داده است .

غنا طي سال 1967 نيز به علت حذف عكس دكتر كوامه كروما مجبور به تغيير شكل پول ملي خود شده است .

تا سال 1979 ميلادي تنها اسكناس 50 سدي در غنا وجود داشت . طي سالهاي 1983 تا 1991 اسكناسهاي 5000 سدي نيز منتشر شد. از آن پس تا سال 2002 دولت غنا اقدام به انتشار اسكناسهاي 10 و 20 هزار سدي نموده است. حذف صفر از پول ملي غنا به خاطر كنترل تورم نبوده است (البته مقامهاي رسمي غنا علت را براي حذف صفر از پول ملي اين كشور بر مي شمرند كه مبارزه با تورم جزء آنها نيست).

نرخ تورم غنا طي نوامبر 2006 به 3/10 درصد رسيد و اين رقم تا پايان سال 2006 به 5/10 درصد رسيد. دولت غنا دلايلي مثل تسهيل در انجام امور بانكي ، تسهيل فعاليت دستگاههاي خودپرداز و حمل و نقل آسان و راحت پول را از جمله علل حذف صفر از سدي اعلام كرده است.

ارزش واقعي و خالص سدي براي مردم غنا كاهش مي يابد چرا كه قيمت اسمي كالاها در حال افزايش است.

بانك مركزي غنا هنوز اعلام نكرده حذف صفر از پول ملي اين كشور (سدي )،چه ميزان براي اقتصاد اين كشور هزينه در بر داشته. براي اجراي بهتر و شفافيت بيشتر ، دولت بايد ميزان هزينه هاي اجراي اين طرح را به مردم غنا اعلام كند .

* حذف صفرها در كره جنوبي 470 ميليون دلار هزينه داشت

كره با جمعيت 8/48 ميليون نفر و اقتصاد 811 ميليارد دلاري و صنايع پيشرفته اي مثل الكترونيك ، كشتي سازي و خودروسازي ، بيش از 470 ميليون دلار براي اجراي طرح حذف صفر از وون هزينه كرد . اين هزينه ها شامل چاپ و انتشار اسكناسهاي جديد ، سكه هاي جديد و جايگزيني دستگاههاي خودپرداز پيشرفته است .

* بايد به مردم براي تطبيق با شرايط و پول جديد فرصت داده شود
كره جنوبي موارد امنيتي زيادي را براي چاپ و انتشار اسكناسهاي وون جديد به كار برد. اسكناسهاي جديد اين كشور به راحتي قابل جعل و انتشار غير قانوني نيست . بر اساس تجربه كشورهاي مختلف جهان ، نظرات كارشناسان و محققان اقتصادي و تجربه كشورهايي مثل برزيل و آرژانتين كه تا كنون 5 تا 6 بار اقدام به حذف صفر از پول ملي خود نمودند ، به اين نتيجه مي رسيم كه بهترين راه براي موفقيت حذف صفر از پول ، شفافيت و فرصت دادن به مردم براي تطبيق با شرايط و پول جديد است . دولت بايد از هر اقدامي كه موجب بي اعتمادي مردم به پول جديد شود خودداري كند چرا كه اين مساله به افزايش فشارهاي تورمي دامن خواهد زد و موجب گسترش نفوذ ارزهاي خارجي مثل دلار در اقتصاد ملي خواهد شد .

* حذف صفرها مي تواند كاهش شديد صادرات را به دنبال بياورد
كره با حذف سه صفر از پول ملي خود هر 1000 وون قديمي را با يك وون جديد مبادله كرد. غنا قصد دارد با حذف چهار صفر از پول خود هر 10000 سدي قديمي را با يك سدي جديد مبادله كند به اعتقاد كارشناسان حذف يك باره چهار صفر از سدي موجب واكنش شديد مردم غنا خواهد شد و بهتر اين است كه دولت در گام نخست سه صفر از پول خود را حذف كند . به نظر مي رسد حذف سه صفر از پول ملي غنا در شرايط كنوني منطقي تر است . نگراني مهم صادر كنندگان غنايي نيز قابل توجه است . صادر كنندگان غنا نگران اين هستند كه افزايش ارزش پول ملي اين كشور موجب كاهش قدرت رقابت آنها در بازارهاي جهاني و افت چشمگير صادرات غنا خواهد شد.

آمريكا با اتخاذ سياست كاهش ارزش دلار طي سال 2006 ، ميزان صادرات خود را به اندازه قابل توجهي افزايش داد . اين مساله موجب كاهش كسري تجاري امريكا شد ولي از طرف ديگر مردم آمريكا قادر به خريد كالاهاي خارجي بيشتر نبودند . علي رغم كاهش ارزش دلار ، كسري تجاري آمريكا با چين به بيش از 200 ميليارد دلار تا پايان سال 2006 رسيد.

صنعت كاكائوي غنا طي سال 2003 – 2004 ضربه زيادي خورد و اكنون نيز بيم آن مي رود كه افزايش ارزش پول ملي اين كشور ، موجب كاهش صادرات كاكائو شود.

اين در حالي است كه افزايش هزينه توليد كاكائو نيز فشار بيشتري را بر صادر كنندگان وارد خواهد كرد.

 

تجزیه و تحلیل نتایج حذف صفر پول ملی در ۷۱ كشور دنیا
لاینا موسلی استاد دانشگاه كارولینای شمالی آمریكا طی مقاله ای به بررسی و تحلیل موضوع حذف صفر از پول ملی پرداخته است. موسلی در این مقاله با اشاره به پیشینه و تاریخچه حذف صفرها در سطح جهان(۷۱ مورد حذف صفر از پول ملی در جهان از نیم قرن گذشته تا كنون) به ذكر شرایط لازم برای انجام این عمل و نتایج و فواید آن پرداخته است. بر اساس اعتقاد این استاد دانشگاه حذف صفرها به خودی خود نمی تواند در مهار تورم مفید باشد و این عمل باید در چارچوب یك سلسله اصلاحات مهم اقتصادی انجام شود.

 اما در صورت اجرای درست این عمل تورم مهار می شود، اعتبار پول ملی افزایش می یابد، روحیه ملی ارتقاء پیدا می كند و سرمایه گذاری های خارجی در كشور افزایش می یابد.

* 71 مورد حذف صفر پول ملی از سال ۱۹۶۰ تا كنون در جهان انجام شده است.
به اعتقاد موسلی از سال ۱۹۶۰ تا كنون ، در ۷۱ مورد دولتهای در حال توسعه مجبور شده اند چندین صفر را از پول ملی خود حذف كنند .آخرین نمونه در این زمینه به زیمبابوه مربوط می شود كه طی آن دولت این كشور ۱۰ صفر از پول ملی این كشور حذف كرد. در ژانویه ۲۰۰۵ نیز، تركیه لیره جدید را جایگزین لیره قدیم خود كرد . بر این اساس ، هر یك میلیون لیره قدیم تركیه به یك لیره جدید تبدیل شد . در سالهای اخیر نیز رومانی با حذف چهار صفر واحد پول جدید خود موسوم به لیو را معرفی كرد . در هر دو مورد، دولتهای تركیه و رومانی پیام آشكاری را برای مردم و جامعه بین الملل فرستادند و آن اینكه سیاستهای اقتصادی دولت در گذشته اشتباه بوده است . اگرچه حذف صفر از پول ملی و معرفی پول جدید ، بیش از آنكه یك اقدام سیاسی باشد ، یك اقدام فنی و كارشناسی است ولی كنترل دولت بر پول ملی نشانه و شاخصه یك دولت ملت مدرن است .
دولتها از اواسط قرن نوزدهم كنترل سیاستهای پولی را به دست گرفتند . امروزه چالشهای زیادی برای كنترل سیاستهای پولی وجود دارد . حذف صفر از پول ملی بخشی از بسته اصلاحات اقتصادی و سیاسی به شمار می رود ، همان طور كه این مساله در افغانستان طی اكتبر ۲۰۰۲ اتفاق افتاد . دولت افغانستان با حذف سه صفر از پول خود افغانی جدید را به عنوان پول ملی این كشور معرفی كرد .


* حذف صفرها مانع نفوذ ارزهای خارجی در اقتصاد كشور می شود.
بر اساس این گزارش حذف صفر از پول ملی ابزاری برای حمایت دولت از اقتدار سیاستهای پولی به شمار می رود . اگر مردم اعتماد خود را نسبت به پول ملی از دست بدهند ، ارزهای خارجی به خصوص آنها كه پرستیژ بیشتری دارد ، رواج خواهد یافت . این مساله فشار روانی و اقتصادی زیادی را بر دولتها وارد خواهد كرد . سیاستهای اقتصادی نه تنها تحت تاثیر بازارهای مالی بین المللی قرار دارند بلكه بانكهای مركزی خارجی نیز بر سیاستهای اقتصادی تاثیر خواهند گذاشت .
حذف صفرها مانع از نفوذ ارزهای خارجی و بیگانه در اقتصاد خواهد شد . به عنوان مثال اگر مردم تركیه نسبت به لیره جدید اعتماد كافی داشته باشند ، دیگر از استفاده از یورو و دلار خودداری خواهند كرد . معمولا حذف صفر از پول ملی پس از بحرانهای اقتصادی صورت می گیرد و دولت قصد دارد با این اقدام مردم را متقاعد كند كه دوران تورم شدید به سر رسیده است . در برخی موارد این سیاست جواب می دهد و حذف صفر می تواند جلوی افزایش تورم را بگیرد ولی در برخی موارد نیز حذف صفر قادر به كاهش سریع تورم نیست .
آرژانتین و برزیل نمونه های بارزی از این مساله در دهه ۱۹۸۰ و اوایل دهه ۱۹۹۰ به شمار می روند . هنوز كشورهای زیادی سیاست حذف صفر از پول ملی خود را انتخاب نكرده اند ، گرچه این كشورها با نرخ تورم بالا روبرو هستند . بی ارزش شدن پول ملی در برخی از كشورها ، كم كم مردم را نسبت به پول آن كشور بی اعتماد می كند . در برخی موارد نیز دولتها به تدریج سیاست حذف صفر را اتخاذ كرده اند كه این مدت زمان ممكن است بیش از ده سال طول بكشد .
به نظر می رسد حذف صفر از پول ملی هزینه های كمی بر اقتصاد تحمیل كند . این سیاست تنها مستلزم انتشار اسكناسهای جدید و آگاه كردن مردم و بازارهای مالی نسبت به تغییرات جدید است .


* حذف صفرها بدون اصلاحات اقتصادی به مهار تورم كمك نمی كند.
در قرن نوزدهم ، دولتها وقتی با كمبود طلا و نقره روبرو می شدند ، ارزش پول ملی خود را تعدیل می كردند طی سالهای ۱۹۶۰ تا كنون 71 مورد حذف صفر از پول ملی در كشورهای در حال توسعه انجام شده است . حذف صفر ها نیز ابعاد مختلفی داشته است . در این مدت از حذف یك صفر در ۱۴ مورد تا حذف شش صفر در ۹ مورد وجود داشته است . میانگین آن حذف سه صفر از پول ملی بوده است . نوزده كشور در این مدت یك بار اقدام به حذف صفر كرده اند و ده كشور نیز دو بار این كار را انجام دادند . آرژانتین چهار بار ، یوگسلاوی سابق ۵ بار و برزیل نیز شش بار صفر های پول ملی خود را حذف كردند .
در سال ۱۹۹۲ میلادی بحران های اقتصادی در آرژانتین موجب كاهش چشمگیر ارزش پول ملی این كشور و وقوع بحران دلار در این كشور شد . دولت آرژانتین نیز مجبور شد برای جلوگیری از افزایش شدید تورم ، بسته اصلاحات اقتصادی را با اولویت حذف صفر از پول ملی اجرا كند . در برخی از كشورها مثل شیلی و كرواسی ، سیاست حذف صفر پس از اجرای سیاستهای تثبیت اقتصادی انجام شده است .
در برخی از كشورها مثل آنگولا ، جمهوری كنگو و نیكاراگوئه به رغم حذف صفر از پول ملی ، تورم همچنان بالا است . بنابراین یكی از مسائلی كه حذف صفر از پول ملی را ایجاب می كند ، افزایش شدید تورم است . در آرژانتین طی سال ۱۹۶۰ میلادی ، هر دلار آمریكا در برابر ۱۱۰۰ تا ۳۵۰۰ پزوی آرژانتین مبادله می شد . آرژانتین با حذف دو صفر از پول خود ارزش آن در برابر دلار را افزایش داد . در اوایل دهه ۱۹۸۰ میلادی نیز هر دلار آمریكا در برابر ۱۸۰۰۰ تا ۱۸۰۰۰۰ پزو داد و ستد می شد . دولت آرژانتین در سال ۱۹۸۳ چهار صفر از پول خود را حذف كرد .

اگر دولت تنها به حذف صفرهای پول ملی اكتفا كند و اصلاحات اقتصادی فراگیر و جامعی را اجرا ننماید ، سیاست حذف صفر به تنهایی كارساز نخواهد بود.

* تاثیرات سیاسی حذف صفرها
در نظامهای سیاسی دموكراتیك ، استفاده از حذف صفر پول ملی ، می تواند تاثیر مهمی در انتخاب مجدد یك حزب داشته باشد . البته حذف صفر از پول ملی می تواند تاثیر معكوس نیز داشته باشد و موجب شكست سیاستهای اقتصادی یك دولت و حزب شود . به اعتقاد بسیاری از كارشناسان پول واسطه مبادلات است كه امكان مبادلات در اقتصاد را تسهیل می كند . برخی دیگر از كارشناسان بر این باورند كه پول نه تنها واسطه مبادلات اقتصادی است بلكه بر هویت ملی شهروندان و اقتدار دولت نیز تاثیر می گذارد . بنابراین پول می تواند به عنوان ابزاری برای تحكیم هویت ملی و سیاسی ملتها به شمار رود . بنابر این حذف صفر از پول ملی می تواند بر دیدگاه شهروندان نسبت به وضعیت اقتصادی و هویت ملی كشورشان تاثیر گذار باشد . اگر شهروندان یك كشور همواره انتظار كاهش ارزش پول ملی خود را داشته باشند ، این مساله موجب نگرانی مقامهای دولتی خواهد شد . دولت باید با حفظ ارزش پول ملی ، اعتماد شهروندان خود را نسبت به پول ملی كشور افزایش دهد و مانع از این شود كه شهروندان به ارزهای خارجی روی آورند . اگر شهروندان یك كشور به سمت استفاده بیشتر از ارزهای خارجی برای مبادلات روزانه خود حركت كنند و اعتماد عمومی نسبت به پول ملی در حال كاهش باشد ، دولت باید بلافاصله حذف صفر از پول ملی را در دستور كار خود قرار دهد . بر اساس مدلهای آماری ، تورم و نرخ ارز شاخص های تاثیر گذاری در حذف صفر های پول ملی به شمار می رود . در واقع ارتباط معنی داری بین نرخ تورم ، نرخ ارز و حذف صفر از پول ملی وجود دارد و این مساله به خوبی در مدلهای اقتصاد سنجی و مدلهای آماری به چشم می خورد . دموكراسی و نظام دموكراتیك سیاسی كشورها نیز تاثیر زیادی در اتخاذ سیاست حذف صفر از پول ملی دارد . نتیجه اینكه هر چقدر نظام سیاسی یك كشور دموكراتیك تر باشد ، نظام سیاسی آن كشور در برابر حذف صفر از پول ملی مقاومت كمتری می كند .
نكته دیگر اینكه از فشارهای صندوق بین المللی پول برای اجرای برنامه حذف صفر از پول ملی نباید غافل شد . پس عوامل و متغیرهای خارجی نیز بر اتخاذ سیاست حذف صفر از پول ملی موثر است . صندوق بین المللی پول برای اعطای وام و تسهیلات به كشورها از آنها می خواهد تا اصلاحات ساختاری را در اقتصاد خود ظرف مدت معینی انجام دهند كه بخشی از این اصلاحات مربوط به حذف صفر از پول ملی آنها است . بنابراین فشار صندوق بین المللی پول ، عامل تاثیر گذاری در اتخاذ این سیاست است .
نكته دیگر اینكه اگر كشوری در گذشته از سیاست حذف صفر از پول ملی استفاده كرده باشد ، احتمال استفاده مجدد از این سیاست افزایش خواهد یافت و دولتهای بعدی مقاومت كمتری در برابر اجرای این سیاست خواهند داشت .

● بحث حذف سه یا چهار صفر از واحد پولی کشورمان ایران

در حالی که بحث حذف سه صفر از واحد پولی کشور از سوی وزارت اقتصاد و دارایی به طور جدی در حال بررسی است، بانک مرکزی این پرونده را مختومه می داند.
حذف صفر از واحد پولی بحثی است که سال گذشته از سوی رئیس کل بانک مرکزی مطرح شده و دستور تشکیل کارگروهی جهت مطالعه و تحقیق در این خصوص از سوی طهماسب مظاهری داده شد. در مقابل طرح حذف سه صفر از واحد پولی دو دیدگاه متفاوت وجود دارد. برخی کارشناسان به دلیل وجود تورم و رشد فزاینده نقدینگی از این امر استقبال کرده اند اما گروه دیگری از صاحبنظران به دلیل وجود تورم و کاهش روزافزون ارزش پول ملی، دولت را از این کار برحذر داشتند. اما غلامرضا مصباحی مقدم، طراح موضوع حذف صفرهای ریال با بیان اینکه براساس بررسی طرح حذف سه صفر از واحد پول کشور توسط وزارت اقتصاد، هشت امتیاز و سه مشکل برای آن مطرح شده گفته بود: «معاونت اقتصادی وزارت اقتصاد به وی نامه ای نوشته و از مطلوب بودن طرح ابراز رضایت کرده و هشت دلیل و امتیاز و سه مشکل برای طرح حذف سه صفر مشخص شد که براساس گزارش وزارت اقتصاد، مشکلات طرح ناشی از اجرای (مشکلات اجرایی) آن است که برای اجرا باید پیش بینی شده و در زمان مناسب برطرف شود.» مصباحی مقدم همچنین از دیدارش با رئیس کل بانک مرکزی گفته و اینکه مظاهری نیز سال ها این ایده را در سر داشته و بحث های تفصیلی که در خصوص چگونگی اجرای طرح داشتند از سوی بانک مرکزی نیز مثبت ارزیابی شده ولی زمان اجرای آن مشخص نیست اما حذف سه صفر جدی است.
اما یک مقام آگاه از وزارت اقتصاد و دارایی پس از گذشت زمان از تمامی بحث هایی که در این خصوص بوده در گفت وگویی با «سرمایه» از اجرای طرح حذف سه صفر از واحد پولی در آینده نزدیک خبر داده و اظهار داشت: «در هفته جاری احتمال بررسی این طرح به طور مجدد در بانک مرکزی نیز وجود دارد چراکه وزارت اقتصاد و دارایی در حال انجام بررسی های خود روی زوایای این طرح هستند و با گذشت زمانی از مسکوت ماندن طرح با هماهنگی بانک مرکزی بررسی ها ادامه خواهد یافت».


* تمرکز بانک مرکزی بر چک پول ها
این در حالی است که رئیس موسسه مالی بانکداری از مسکوت ماندن طرح می گوید و اینکه بانک مرکزی چک پول های جدید را جایگزین نسبتاً مناسبی بر اجرای طرح می داند.
مرتضی الله داد با تاکید بر اینکه «طرح حذف سه صفر از واحد پولی مسکوت مانده و بحث جدیدی در این خصوص در بانک مرکزی صورت نگرفته است، حذف سه صفر را عامل موثر بر کاهش تورم نمی داند و معتقد است: «تنها در صورتی این طرح می تواند انتظارات تورمی را پاسخ دهد که دولت در جهت کاهش هزینه ها و برابری عرضه و تقاضا اقداماتی انجام دهد.» او در ادامه تصریح می کند: «کنترل تقاضا با سیاست های دولت نشدنی است چراکه تبدیل دلارهای نفتی به ریال پایه پولی را بالا برد و به تناسب آن تقاضا نیز افزایش یافت و چون سیستم اقتصادی دولتی حرکت می کند به میزان تقاضا عرضه ایجاد نمی شود پس در این شرایط حذف سه صفر موثر نیست».

الله داد با اشاره به محقق نشدن کامل سیاست های اصل ۴۴ می گوید: «بند الف و ج سیاست های ابلاغی اصل ۴۴ که در خصوص آزادسازی اقتصادی و خصوصی سازی است، محقق نشده پس چطور انتظار نتیجه بخش بودن حذف سه صفر می رود؟،» او در پایان انتشار چک پول های جدید از سوی بانک مرکزی را برای آسان تر شدن اعمال سیاست های پولی موثر دانسته و معتقد است: «قرار بر این بود که یا حذف سه صفر ممکن شود یا انتشار اسکناس های درشت، که با روی کار آمدن چک پول ها، حذف سه صفر مسکوت ماند».


* حذف صفرهای پول ملی به جای انتشار اسکناس درشت
این در حالی است که محمود بهمنی، دبیرکل بانک مرکزی پیش از این در گفت وگو با «برنا» از احتمال کاهش صفرهای پول ملی خبر داده بود و اینکه بانک مرکزی بررسی حذف صفرهای اسکناس را در دستور کار خود قرار داده است که در صورت به نتیجه رسیدن آن را عملی می کنیم. او با بیان اینکه «هنوز حذف صفر پول قطعی نشده است ، گفت: در نظر داریم به جای انتشار اسکناس درشت، صفر پول ها را کم کنیم، اما هنوز تعداد صفرهای حذف شده مشخص نبوده و امکان دارد دو یا سه صفر حذف شود.» بررسی حذف صفرهای پول ملی از شهریور ۸۶ در دستور کار بانک مرکزی قرار گرفت. این طرح از ۱۴ سال پیش بین مقامات بانک مرکزی ایران مطرح بود، اما به دلیل ترس از عواقب ناشی از اجرای نادرست و تحمیل هزینه های آن، طرح هنوز عملی نشده است. همچنین تعدادی از مدیر عاملان بانکی سال گذشته با طرح جدی از سوی بانک مرکزی از حذف صفر پول ملی دفاع کرده و آن را بهتر از چاپ اسکناس درشت دانستند.

 موفق ترین داستان تاریخی در زمینه حذف صفر از پول ملی به آلمان مربوط می شود که پول ملی خود را به صورت ریشه ای عوض کرده و روح تازه ای در کالبد اقتصادی دمیدند.

 

منابع:

* "مقاله" دو جونز  *

* "روز نامه" سرمایه / شهروند امروز *

گرد آورنده: فرشاد قادری


برای حمایت از ما بر روی 1+ کلیک کنید
.: Weblog Themes By Aypara :.


Aypara



صفحه بیله سوار را در فیس بوک محبوب کنید
بیله سوار در فیس بوک
برای حمایت از ما بر روی 1+ کلیک کنید تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : آی پارا